Skip to main content

Posts

Showing posts from February, 2026

Gender and violence -Module -3 [ Rape]

  लिंग समभाव आणि हिंसा पेपर – ५ , प्रकरण – ३ – महिला विरोधी हिंसाचाराचे प्रकार बलात्कार प्रस्तावना समाजशास्त्राच्या ( Sociology) दृष्टिकोनातून बलात्काराकडे केवळ ' कायदा आणि सुव्यवस्था ' (Law and Order) किंवा ' वैयक्तिक गुन्हेगारी ' (Individual Crime) म्हणून पाहिले जात नाही. समाजशास्त्र याला एका सामाजिक संरचनेचा ( Social Structure) आणि सत्तेच्या ( Power) संदर्भात पाहते. बलात्काराच्या भीतीमुळे स्त्रियांच्या मुक्त वावरण्यावर ( Mobility), त्यांच्या संधींवर आणि स्वातंत्र्यावर मर्यादा येतात.ही भीती स्त्रियांना कायम पुरुषांवर अवलंबून राहण्यास भाग पाडते (उदा. संरक्षणासाठी भावाची किंवा पतीची गरज भासणे). भारतीय समाज आजही जुन्या सरंजामशाही आणि पुरुषसत्ताक मानसिकतेने चालतो. संविधानाने दिलेली आधुनिक मूल्ये आणि समाजाची जुनी मानसिकता यातील संघर्ष हे महिलांवरील अत्याचाराचे मुख्य कारण आहे. मानवी अधिकारांच्या ( Human Rights) दृष्टिकोनातून ' बलात्कार ' (Rape) ची व्याख्या ही केवळ एक शारीरिक किंवा लैंगिक गुन्हा अशी मर्यादित नसून , ती मानवी अस्तित्वाच्या आणि प्रतिष्ठे...