Skip to main content

Posts

मानवी तस्करी Human Trafficking

  मानवी तस्करी Human Trafficking मानवी तस्करी ( Human Trafficking) हा एक अत्यंत गंभीर गुन्हा आणि मानवी हक्कांचे घोर उल्लंघन आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर , फसवणूक , धमकावणी , बळजबरी किंवा आमिष दाखवून माणसांची (स्त्रिया , पुरुष आणि लहान मुले) खरेदी-विक्री करणे आणि त्यांचे स्वतःच्या फायद्यासाठी शोषण करणे म्हणजे मानवी तस्करी होय. मानवी तस्करीबाबत भारतीय संविधान आणि संयुक्त राष्ट्रे या दोघांनीही अतिशय स्पष्ट कायदेशीर आणि मानवाधिकार दृष्टिकोन मांडला आहे. या दोघांच्याही व्याख्या आणि तरतुदी खालीलप्रमाणे आहेत:  भारतीय संविधानातील तरतूद भारतीय संविधानात मानवी तस्करीची एखादी विस्तृत ' व्याख्या ' दिलेली नाही , परंतु संविधानाने हा एक गंभीर गुन्हा मानून त्यावर कडक बंदी घातली आहे. भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (मूलभूत हक्क) मध्ये ' शोषणाविरुद्धचा हक्क ' देण्यात आला आहे: कलम २३ (१) : या कलमानुसार "मानवाचा अपव्यापार , वेठबिगारी  आणि अशाच प्रकारच्या इतर सक्तीच्या मजुरीवर बंदी घालण्यात आली आहे." या तरतुदीचे उल्लंघन हा कायद्यानुसार दंडनीय गुन्हा आहे. अर्थ: संविधानानुसार कोणत्या...

VSC-II B.A.-II Module -II

  सामुदायिक विकासामधील सामाजिक –आर्थिक व राजकीय अडथळे सामुदायिक विकास ( Community Development) ही एक सर्वसमावेशक प्रक्रिया आहे , परंतु भारतात आणि विशेषतः ग्रामीण भागात ही प्रक्रिया राबवताना अनेक अडथळे येतात. तुमच्या अभ्यासाच्या आणि सामाजिक कार्याव्या व्याप्तीनुसार , हे अडथळे खालीलप्रमाणे स्पष्ट करता येतील: १. सामाजिक अडथळे ( Social Barriers) भारतीय समाजात सामाजिक संरचना अत्यंत गुंतागुंतीची आहे , ज्यामुळे विकासाचे फायदे सर्वांपर्यंत पोहोचत नाहीत. ü   जातिव्यवस्था आणि अस्पृश्यता: आजही ग्रामीण भागात जातीवर आधारित गटबाजी दिसून येते. उच्चवर्णीय आणि कनिष्ठ वर्णीय यांच्यातील अंतरामुळे सार्वजनिक प्रकल्पांमध्ये (उदा. पाण्याचे स्त्रोत किंवा मंदिर प्रवेश) सर्वांचा सहभाग मिळवणे कठीण जाते. ü   निरक्षरता आणि अज्ञान: शिक्षणाचा अभाव असल्यामुळे लोकांना सरकारी योजनांची माहिती मिळत नाही. तसेच , अंधश्रद्धा आणि जुन्या रूढी-परंपरांमुळे नवीन वैज्ञानिक बदल स्वीकारण्यास लोक विरोध करतात. ü   लैंगिक विषमता ( Gender Inequality): निर्णयाच्या प्रक्रियेत महिलांचा सहभाग नगण्य असतो. स...